Dobre praktyki

Dobre praktyki mają na celu ochronę różnorodności biologicznej

Ochrona różnorodności biologicznej to systemowe działania podejmowane na rzecz trwałego zachowania wszystkich elementów różnorodności biologicznej w miejscach ich naturalnego występowania – tzw. ochrona in situ oraz zagrożonych gatunków, podgatunków i odmian poza miejscami ich naturalnego występowania bądź powstania – tzw. ochrona ex situ.

Ochrona in situ (łac. in situ – na miejscu), to ochrona gatunku chronionego, realizowana w jego naturalnym środowisku życia przez zachowanie niezmienionych warunków środowiskowych oraz zaniechanie pozyskiwania osobników tego gatunku lub dostosowanie rozmiarów i metod pozyskiwania do możliwości ich reprodukcji. Ochronie in situ służą przede wszystkim rezerwaty i parki narodowe.

Ochrona ex situ (łac. ex situ – poza miejsce), to ochrona gatunku chronionego realizowana przez przeniesienie go do ekosystemu zastępczego, gdzie może on dalej żyć samodzielnie w warunkach naturalnych, lub do środowiska sztucznie stworzonego, w którym musi być otoczony stałą opieką człowieka. Przenoszone mogą być całe osobniki roślin albo ich nasiona, bulwy i kłącza, całe osobniki zwierząt lub ich materiał rozrodczy. Ochronę ex situ mogą podejmować jedynie instytucje naukowe, urzędy konserwatorskie i parki narodowe. W ten typ ochrony zaangażowane są głównie ogrody botaniczne i zoologiczne, gdzie prowadzone są badania zagrożonych gatunków, ich rozmnażanie i wymiana.

Wybór metody ochrony in situ lub ex situ zależy od charakteru i stopnia zagrożenia – populacje silnie zagrożone i zanikające mogą być zachowane jedynie w warunkach ex situ.

Zasady ochrony, pomnażania, a także korzystania z zasobów różnorodności biologicznej określa Konwencja o różnorodności biologicznej, nakazująca ochronę przyrody na trzech poziomach: poziomie genetycznym, gatunkowym oraz ekosystemowym. Konwencja została podpisana w dniu 5 czerwca 1992 roku w Rio de Janeiro podczas konferencji „Środowisko i Rozwój” (UNICED), znanej jako „Szczyt Ziemi”.

 

Konwencja o różnorodności biologicznej zobowiązała państwa ją ratyfikujące, w tym również Polskę do dokonania własnych ocen różnorodności biologicznej oraz do opracowania i wdrożenia strategii jej ochrony.

Ochrona różnorodności biologicznej rozumiana jest jako wiele przedsięwzięć polegających na zachowaniu różnorodności biologicznej na wszystkich jej poziomach, restytucji elementów utraconych oraz tworzeniu form gospodarowania zasobami różnorodności biologicznej. Jednym z ważniejszych elementów „strategii ochrony” jest monitoring różnorodności biologicznej i prowadzenie bazy danych. Natomiast celem monitoringu jest gromadzenie w ujęciu dynamicznym, przetwarzanie i udostępnianie informacji ilościowych i jakościowych o stanie jej elementów – genotypów, gatunków, ekosystemów i układów ponadekosystemalnych w różnych warunkach środowiskowych na obszarze całego kraju.

Najważniejszą przyczyną zanikania gatunków jest utrata siedlisk ich występowania na skutek szeroko rozumianej działalności populacji ludzkiej, której intensywny wzrost liczebności przyspieszył zużycie wszystkich zasobów przyrody. Równie groźne w skutkach jest przekształcenie naturalnych biotopów (miejsc egzystowania organizmów), niszczenie siedlisk (wycinanie lasów, zmiany stosunków hydrologicznych) i ich fragmentacja. Do zwiększenia tempa tego zjawiska przyczynia się także zanieczyszczenie środowiska, skażenie wód, powietrza i gleb. Inną ważną przyczyną wymierania staje się wprowadzanie przez człowieka gatunków pochodzących z innych rejonów geograficznych (introdukcja), której skutkiem jest konkurencyjne wypieranie rodzimych taksonów. Trzecią istotną przyczyną jest nadmierna eksploatacja zasobów przyrodniczych przez bezpośrednie zabijanie organizmów. Efektem jest zmniejszenie liczebności populacji, kurczenie się ich zasięgów, a to w bezpośredni sposób może prowadzić do osłabienia gatunków.

Gwałtowne ubywanie gatunków i zagrożenie wymarciem dla wielu roślin i zwierząt skłoniły Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów (IUCN, obecnie Światowa Unia Ochrony Przyrody) do zwrócenia uwagi opinii publicznej na te zjawiska. W efekcie, w wyniku działania Komisji Gatunków Wymierających IUCN, w 1949 roku powstała pierwsza lista gatunków zagrożonych wyginięciem. Zawierała 13 gatunków ptaków i 14 gatunków ssaków. W kolejnych latach nowe edycje tak zwanych „czerwonych list” stawały się coraz dłuższe. Czerwona lista (ang. Red List) to światowy (albo krajowy) wykaz gatunków wymarłych, ginących, zagrożonych i rzadkich w poszczególnych grupach systematycznych, dla których określono kategorie zagrożenia, zgodnie z kryteriami opracowanymi przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Jej Zasobów.

Czerwone listy i księgi są źródłem informacji wykorzystywanym w systemie monitoringu różnorodności biologicznej oraz stanowią podstawę budowania programów ochrony i restytucji gatunków.

W Polsce wykonano pierwszą ocenę stanu różnorodności biologicznej w 1991 r. oraz opracowano m.in.: czerwoną księgę roślin i czerwoną listę zwierząt ginących i zagrożonych (kręgowce i bezkręgowce), ostoje ptaków w Polsce, monografię „Ptaki Polski”, czerwoną listę biotopów Morza Bałtyckiego, a także atlas rozmieszczenia w Polsce siedlisk mokradłowych.

Podstawą prawną dotyczącą ochrony przyrody, w tym zachowania różnorodności biologicznej, jest ustawa o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 roku (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220)- dalej u.o.p., wraz z aktami wykonawczymi dotyczącymi programów ochrony zagrożonych wyginięciem gatunków roślin, zwierząt i grzybów (art. 57 u.o.p.). Ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów ma więc na celu zapewnienie przetrwania i właściwego stanu ochrony dziko występujących organizmów oraz ich siedlisk, gatunków rzadko występujących, endemicznych, podatnych na zagrożenia i zagrożonych wyginięciem oraz objętych ochroną na podstawie umów międzynarodowych, a także zachowanie różnorodności gatunkowej i genetycznej (art. 46 u.o.p.).

Wprowadzenie w szerszym zakresie ochrony siedlisk przyrodniczych w u.o.p. jest elementem harmonizacji prawa polskiego z prawem Unii Europejskiej przez spełnienie wymagań dyrektywy 92/43 „habitatowej” (Dz. Urz. L. z 1992 r. Nr 206, str. 7) i dyrektywy 2010/147 – „ptasiej” (Dz. Urz. L. z 2010 r. Nr 20, str. 7).

Źródło: www.srodowisko.abc.com.pl

 

Od przestrzeni miejskich do ekosystemów miejskich

Ludność całego świata skupiona jest w miastach. Osiemdziesiąt procent z szacowanej na rok 2050 9-miliardowej populacji będzie prawdopodobnie zamieszkiwać obszary miejskie. Wiele naszych miast doświadcza problemów społecznych i środowiskowych będących następstwami takich presji, jak przeludnienie, ubóstwo, zanieczyszczenie czy ruch uliczny.

Zmiany klimatu to nowe i złowieszcze zjawisko rzucające cień na życie w mieście. Niektóre miasta mogą dotkliwie ucierpieć na skutek zmian klimatu. Może to pogłębiać nierówności społeczne: biedni są częstokroć bardziej narażeni i nie mają środków na przystosowanie się. Zmiany klimatu dotkną również środowisko miejskie: m.in. wpłyną na jakość powietrza i wody.

Wyższe temperatury w miastach powodowane przez beton i asfalt, które pochłaniają ciepło i powoli je uwalniają, to dłuższy okres wegetacji i lepsze plony. Deszcz można zbierać na dachach, a systemami rur docierałby on do każdego poziomu. Rośliny mają również własności izolacyjne: utrzymują przestrzeń życiową wewnątrz budynku w chłodzie latem i w cieple zimą.

Pomysł żywych ścian i pionowych działek uprawnych jest bardzo stary, sięga rodowodem wiszących ogrodów Babilonu. To zadziwiające, że dotąd nie zrobiliśmy więcej w tym kierunku, lecz teraz pojawiła się nowa pilna potrzeba zmiany naszych nawyków z uwagi na zmiany klimatu” – mówi prof. McGlade.

Dzięki zmianie naszego sposobu myślenia o koncepcji miasta, jego architekturze, transporcie i planowaniu, nasze miasta i krajobrazy miejskie mogą zmienić się w ekosystemy miejskie, które wysuną się na czoło w łagodzeniu zmian klimatu (lepszy transport, czysta energia) oraz przystosowaniu do nich (pływające domy, pionowe ogrody). Lepsze planowanie obszarów miejskich poprawi jakość wszystkich aspektów życia oraz stworzy nowe możliwości zatrudnienia, przez zachęcenie rynku do stosowania nowych technologii i ekologicznej architektury.

W planowaniu miast kluczowe jest zapewnienie niższego zużycia energii na osobę, z wykorzystaniem takich środków, jak transport publiczny czy energooszczędne budownictwo. Nowe technologie sprzyjające efektywności energetycznej oraz odnawialne zasoby, m.in. energia wiatrowa i słoneczna oraz paliwa alternatywne, również pozostają ważne, gdyż oferują jednostkom i organizacjom możliwości zmiany dotychczasowych zachowań.

Ijburg to jedno z najambitniejszych przedsięwzięć miasta Amsterdam w jego historii. Rosnąca populacja i podnoszący się poziom wód zmusiły gęsto zaludnione miasto do kreatywności: eksperymentowania z nowymi typami architektury nawodnej. Nowe domy są „zacumowane” do pływających chodników oraz przyłączone do sieci elektrycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej. Dom można łatwo odłączyć i przestawić w inne miejsce – co nadaje całkowicie nowe znaczenie określeniu „mobilny dom”. Stawiające na rozwój miasto posiada również ekologiczne, pływające szklarnie, w których uprawia się najróżniejsze owoce i warzywa.

Pływające domy w Ijburgu to zaledwie jeden z przykładów nowego trendu w architekturze i planowaniu miast. Wpływy zmian klimatu są różne: od susz i fal gorąca w południowej Europie po powodzie na północy. Miasta muszą się przystosować. Zamiast po prostu umacniania wałów przeciwpowodziowych lub żeglowania po wodach, niektórzy architekci, inżynierowie i planiści poszukują zupełnie nowego podejścia do życia w mieście i obszarze miejskim. Postrzegają miejskie krajobrazy jako miejskie ekosystemy przyszłości.

Źródło: www.eea.europa.eu

 

O wymianie wiedzy i dobrych praktyk

„Europejskie miasta zmagają się z różnymi wyzwaniami, które wymagają różnych reakcji” – mówi Ronan Uhel, szef programu systemów naturalnych i podatności na zagrożenia w EEA.

„Miasta, które zawczasu podejmują działania, na pewno zobaczą najlepsze rezultaty własnych inwestycji na rzecz adaptacji. Póki co zaledwie kilka miast europejskich przygotowało strategie umożliwiające przystosowanie się do ‘nowych’ warunków powstałych na skutek zmian klimatu, a realizacja projektów na razie ogranicza się do niewielkich projektów” – dodaje.

Inne miasta mogą nie być tak zasobne w wiedzę i środki. Będą one wymagać bieżącego wsparcia i doradztwa. Na tym etapie najcenniejsze może okazać się usprawnienie wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk między miastami. „Thisted to mała gmina w zachodniej Danii, która jest samowystarczalna energetycznie. Czasem nawet zasila energią sieć krajową. Gmina ta odzyskuje wpływ na swój los. Brzmi to filozoficznie, lecz o tym właśnie rozmawiamy: odzyskujemy własne jestestwo” – mówi Ronan Uhel.

„Powołaliśmy koła stowarzyszonych. Często mamy zaledwie pozorny związek z naszym naturalnym otoczeniem, naszą żywnością opakowaną w termokurczliwą folię, naszą wodą. Musimy na nowo odkryć siebie oraz nasze miejsce w przyrodzie”.

Źródło: www.eea.europa.eu

 

Dobre praktyki w zakresie ochrony bioróżnorodności w Polsce- przykłady

Projekt: „Ochrona różnorodności biologicznej”

Celem projektu jest rozszerzanie obecnie prowadzonych działań na rzecz ochrony różnorodności biologicznej i uzupełnienie istniejącej luki poprzez włączanie społeczeństwa w działalność na rzecz ochrony zasobów genowych roślin użytkowych oraz zwierząt i bezpośredni udział jego członków w pracach na rzecz ich zachowania.

Ośrodek Readaptacji Stowarzyszenia Solidarni „PLUS” EKO „Szkoła Życia” w Wandzinie, który zajmuje się utrzymywaniem i rozpowszechnianiem starych odmian oraz zagrożonych wyginięciem gatunków zwierząt pozwala na zachowanie najcenniejszych genotypów w wielu miejscach, co ograniczy ryzyko ich utraty.

  • Podstawową metodą rozwiązywania w/w problemów jest realizowanie następujących programów: „Ochrona Zasobów Genetycznych Zagrożonego Gatunku – Królik Polski Biały Popielniański”
  • „Ochrona różnorodności biologicznej starych odmian drzew owocowych przez społeczności lokalne”
  • „Zachowanie pierwotnej, rodzimej rasy Kurki Kuropatwiany Zielononóżki. Bioróżnorodność i rozwój obszarów wiejskich”
  • „Wprowadzenie tradycyjnych metod suszenia i przetwórstwa owoców starych, rodzimych i wysokopiennych odmian drzew owocowych w EKO „Szkole Życia” w Wandzinie”

Projektami objętych zostało 300-400 gospodarstw. Projekt realizowany jest od 1999 roku, a swoim zasięgiem terytorialnym obejmuje teren całej Polski.

Projekt: „Ochrona różnorodności biologicznej” jest przedsięwzięciem, mającym na celu stworzenie efektywnej strategii i innowacyjnego rozwiązania (związanego z zachowaniem i rozpowszechnianiem starych, rodzimych, wysokopiennych i mrozoodpornych drzew owocowych oraz ich owoców, rodzimych gatunków zwierząt, których właściwości zostały w dobie „chemicznej i zmodyfikowanej genetycznie żywności” zapomniane).

Źródło: www.ekosz.republika.pl/ochrona.html

 

Działania przedsiębiorstw na rzecz ochrony bioróżnorodności w Polsce

Spółka Polskie LGN S.A.

Zadaniem spółki jest  budowa i eksploatacja terminalu skroplonego gazu ziemnego (LNG) w Świnoujściu, który stanowi podstawę gazoportu. Powstanie terminalu LNG pozwoli na odbieranie gazu ziemnego – drogą morską – praktycznie z dowolnego kierunku na świecie, przez co przyczyni się do zwiększenia energetycznego bezpieczeństwa kraju.

Działania proekologiczne prowadzone przez inwestora:

  • terminal będzie zlokalizowany 750 metrów od brzegu morskiego, w celu ochrony wydm białych i szarych, gatunków chronionych i zagrożonych,
  • dokonano przeniesienia chronionych gatunków (kruszczyk rdzawoczerwony i tajęża jednostronna),
  • przeniesiono płazy objęte ochroną na stanowiska zastępcze,
  • zachowanie cennych siedlisk przyrodniczych w postaci zieleni izolacyjnej (nasadzenie ok. 3000 drzew i krzewów),
  • ochrona hibernujących nietoperzy,
  • stworzenie siedliska dla gatunku chronionego – zmieraczka plażowego,
  • prowadzenie stałego monitoringu oddziaływania  na środowisko,
  • stanowisko przeładunku LNG oddalone o ok. 2 km od najbliższych zabudowań – w obrębie portu zewnętrznego, osłonięte nowym falochronem,
  • stworzenie pasa zieleni od strony zabudowań (wał o wysokości 6 m, z nasadzonymi drzewami i krzewami),
  • budowa nowego zejścia na plażę oraz parkingu dla turystów, oznakowanie szlaków turystycznych, stworzenie przyrodniczej ścieżki dydaktycznej.

Źródło: www.polskielng.pl

Huta Katowice

Huta Katowice (obecnie ArcelorMittal Poland, oddział Dąbrowa Górnicza) jest największym producentem stali w Polsce i jednym z najnowocześniejszych producentów stali w Europie. W zakładach odbywa się produkcja kształtowników, szyn, akcesoriów kolejowych oraz wyrobów płaskich wykorzystywanych przez przemysł motoryzacyjny, AGD i przemysł budowlany. Działania przedsiębiorstwa na rzecz ochrony środowiska naturalnego  to:

  • zainwestowanie w instalację wdmuchiwania pyłu węglowego do wielkiego pieca w Dąbrowie Górniczej- instalacja pomogła zoptymalizować koszty produkcji surówki żelaza, wykorzystywanej do produkcji stali. Część używanego w procesie koksu zastąpiono pyłem węglowym. Produkcja pyłu węglowego jest bardziej ekologiczna niż produkcja koksu;
  • modernizacja taśmy spiekalniczej, co dodatkowo umożliwiło ograniczenie emisji szkodliwych substancji do środowiska dzięki zamontowaniu dwóch nowoczesnych elektrofiltrów;
  • zakup nowego warsztatu kadzi, który przyśpiesza proces produkcji stali i dodatkowo zmniejsza wpływ zakładu na środowisko;
  • modernizacja konwertora tlenowego i linii ocynowania ogniowego, co przyczyniło się do zwiększenia bezpieczeństwa i niezawodności instalacji.

Dzięki zmniejszeniu emisji oraz poprawie efektywności i możliwości produkcyjnych nie dochodzi już do degradacji środowiska w takim stopniu jak przed wprowadzeniem zmian. Wymienione inwestycje pozytywnie wpływają na wizerunek firmy- świadczą o tym liczne certyfikaty, np.: „Lider innowacji 2008” oraz zdobycie ekolauru Polskiej Izby Ekologii w 2011 r.

Przedsiębiorstwo ponadto podejmuje dodatkowe działania proekologiczne kształtujące świadomość mieszkańców, przyszłych pracowników lub pracowników innych firm- m. in. przez zapadające w pamięć ekologiczne inicjatywy zrzeszające ludzi z okolicy, np.:

  • sadzenie drzew w okolicy huty,
  • ekomiesiąc wewnątrz firmy (promowanie proekologicznych postaw zarówno w domu, jak i w pracy),
  • zbiórka elektrośmieci i baterii,
  • zbiórka tonerów.

Powyższe działania mogą być przykładem dla innych firm produkcyjnych.

Źródło: www.zeszyty.fem.put.poznan.pl

Kirchhoff Polska Assembly sp. z o. o.

Kirchhoff Polska Assembly sp. z o.o. uwzględnia w swojej długookresowej strategii zasady polityki zrównoważonego rozwoju gospodarczego. Kluczowymi elementami strategii są: propagowanie postępu społecznego oraz prowadzenie działalności gospodarczej z poszanowaniem środowiska naturalnego. Prowadzenie działalności w odpowiedzialny i zrównoważony sposób jest możliwe dzięki uwzględnieniu w działalności gospodarczej aspektów społecznych oraz wdrażaniu i stosowaniu nowoczesnych technologii produkcji, które charakteryzują się pozytywnym wpływem na środowisko naturalne.

Podstawowe cele polityki prośrodowiskowej to:

  • przestrzeganie obowiązujących wymagań prawnych,
  • minimalizacja negatywnego oddziaływania na środowisko,
  • zapobieganie zanieczyszczeniom środowiska.

W związku z powyższymi celami Spółka:

  • wdrożyła i doskonali System Zarządzania Środowiskowego zgodnie z międzynarodową normą ISO 14001,
  • kształtuje świadomość pracowników w zakresie ochrony środowiska przez systematyczne szkolenia,
  • prowadzi optymalną segregację odpadów u źródeł ich powstawania,
  • monitoruje zużycie surowców,
  • nieustannie ulepsza procesy produkcyjne,
  • prowadzi systematyczne przeglądy maszyn i urządzeń.

Polityka ochrony środowiska została przedstawiona wszystkim osobom, które pracują dla Spółki lub w jej imieniu oraz jest dostępna na stronie internetowej. Ponadto każde z jej założeń jest okresowo analizowane pod kątem przydatności, aktualności i spójności polityki w celu ciągłego doskonalenia.

Źródło: www.zeszyty.fem.put.poznan.pl

DB Schenker

Grupa Schenker jest jednym z głównych dostawców zintegrowanych usług logistycznych na świecie. Firma DB Schenker wykorzystała korzystne położenie Polski w centrum Europy, ponieważ usytuowanie nowoczesnego centrum logistycznego na tym obszarze zwiększa możliwości operacyjne jej sieci logistycznej. Oddział w Katowicach jest jednym z największych i najważniejszych w logistycznej sieci Schenkera na terenie Polski. Centrum w Pyskowicach obsługuje klientów w skali krajowej i międzynarodowej. Jest to nowoczesny obiekt cross-docking. Schenker oferuje kompleksowe rozwiązania logistyczne oraz zarządzanie globalnym łańcuchem dostaw z wykorzystaniem transportu lądowego, lotniczego i morskiego. W skład koncernu Deutsche Bahn wchodzi także polskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Zabrzu: DB Schenker Rail Polska, oferujące kompleksowe usługi transportowe i logistyczne z jednej ręki w cenach rynkowych. Firma specjalizuje się w transporcie węgla, artykułów chemicznych, olei mineralnych i materiałów budowlanych, biomasy i drewna.

DB Schenker jako firma o dużej świadomości społecznej, dla której istotne są takie cele, jak wzrost bezpieczeństwa łańcuchów dostaw oraz inwestycje w ochronę środowiska, wprowadziła transport intermodalny (przewóz ładunków wykorzystujący więcej niż jeden rodzaj transportu, najważniejszą regułą jest wykorzystanie tylko jednej jednostki ładunkowej, np. kontenera lub nadwozia wymiennego, na całej trasie przewozów, bez przeładunku samego towaru przy zmianie rodzaju transportu). Z analiz wynika, że w 2020 r. ogólny udział transportu intermodalnego we wszystkich przewozach w Polsce wzrośnie od ok. 4% do 10%, a w przeliczeniu na masę przewiezionego towaru

będzie to około 6%. Transport intermodalny jest wspierany przez wiele inicjatyw, m.in. przez inwestycje w infrastrukturę, w tym w terminale intermodalne. DB Schenker rozwija rynek logistyki kolejowej i intermodalnej. Zapewnia polskim klientom ofertę wspierającą ekologię – globalne know-how w tym zakresie oraz konkretne rozwiązania, m.in. regularne połączenia kolejowe między najważniejszymi ośrodkami gospodarczymi w Europie i na świecie. Takie rozwiązanie:

  • ogranicza zanieczyszczenie środowiska i przewóz ładunków drogą lądową,
  • zwiększa bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego
  • zmniejsza poziom zanieczyszczenia oraz hałasu.

Poziom emisji CO2 jest różny w zależności od stosowanej formy transportu i długości trasy. Przykładowo:

  • przejazd pociągu na trasie Wrocław–Londyn umożliwia uzyskanie 75% oszczędności w zakresie w emisji CO2, 90% oszczędności w zakresie emisji tlenku azotu i 80% oszczędności w zakresie emisji pyłu. Przy 500 transportach na tej trasie można zredukować ilość emitowanego CO2 o ok. 900 t.

Ponadto firma z roku na rok coraz więcej energii w logistyce kolejowej uzyskuje ze źródeł odnawialnych. Uruchamiane są pociągi z gwarancją, że użyta energia pochodzi w 100% ze źródeł odnawialnych.

Źródło: www.zeszyty.fem.put.poznan.pl

 

OCHRONA BIORÓŻNORODNOŚCI W NORWEGII

Norwegowie, żyjący przez wieki w otoczeniu przyrody, do perfekcji opanowali sztukę umiejętnego „obchodzenia się” z nią. Mają mocno zakorzenione poczucie jedności z naturą, co z jednej strony powoduje respekt, posłuch wobec jej siły, natomiast  z drugiej strony nakazuje czerpać z dóbr jakie oferuje w miarę możliwości. Obfitość bogactw naturalnych, jakie kryje dno morskie u norweskich wybrzeży szelfu kontynentalnego  (roczna sprzedaż ropy naftowej i gazu ziemnego osiąga wartość 55 miliardów euro) ma w pewnym stopniu wpływ na narodową dumę mieszkańców. Norwegowie są dumni z naturalnego piękna swojego kraju oraz z faktu, że przy tak trudnych warunkach (zaledwie 3% powierzchni nadaje się pod uprawę), udało im się w pełni zagospodarować ziemię na której żyją.

Norwegowie w zgodzie z naturą

Pomimo tego, że większość Norwegów mieszka w domach jednorodzinnych lub dużych mieszkaniach, wyposażonych we wszelkie nowoczesne sprzęty elektroniczne, wielką wagę przywiązują oni do życia prostego, blisko natury. Ideałem dla Norwegów jest spędzanie urlopów w rodzinnych daczach, najlepiej zaszytych w głuszy, w otoczeniu dzikich norweskich krajobrazów. Typowa norweska chata zbudowana jest z drewnianych bali, składa się najczęściej z pokoju dziennego, sypialni, toalety znajdującej się na zewnątrz i malutkiej kuchni. Chaty opalane są drewnem, światło zapewniają lampki oliwne i świeczki.

Spacer, to dla Norwegów nie tyle zwykła piesza wędrówka, co sposób na wyjście z domu, oderwanie się od cywilizacji i odnalezienie samego siebie. Umiłowanie natury ma w Norwegii dwojaki wydźwięk. Z jednej strony, to niemal wymiar polityczny, przyroda jest bowiem narodowym symbolem państwa. Z drugiej, niesie ze sobą pierwiastek religijny.

Ochrona środowiska jako nieodzowny element norweskiej polityki międzynarodowej

Norwegia jest narażona na skażenie pochodzące z działalności innych krajów, które przez prądy oceaniczne i wiatry, przenoszone jest na jej terytorium. Dlatego właśnie, by zapobiec kwaśnym deszczom, czy trwałemu zanieczyszczeniu organicznemu, potrzeba wysiłku nie tylko z norweskiej strony. Sukces zależy tutaj od współpracy międzynarodowej prowadzonej w tej dziedzinie. Współpraca jest także szansą na wyeliminowanie zagrożeń środowiskowych nękających rejony północno-zachodniej Rosji, możliwością rozwiązania globalnych problemów środowiskowych jak chociażby zmiany klimatyczne, zmniejszona różnorodność biologiczna i przedostawanie się do środowiska niebezpiecznych związków chemicznych. Norwegia najsilniej dąży do zawiązania współpracy międzynarodowej w tym temacie, za wszelką cenę chce zachęcić inne kraje do działania.

Działalność Norwegii na rzecz klimatu

Jako że Norwegia sama nadała sobie zobowiązujące miano międzynarodowego lidera w zakresie ochrony środowiska, polityka przez nią prowadzona obejmuje szereg działań mających na celu uzyskanie ambitnego międzynarodowego porozumienia w sprawie zmian klimatycznych. Norwegia określiła dokładnie swoje stanowisko i cele które chce osiągnąć:

  • Ustalenie konkretnych rozwiązań w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, w konsekwencji ograniczenie wzrostu średniej temperatury na świecie o nie więcej niż dwa stopnie Celsjusza powyżej poziomu sprzed ery przemysłowej. By to osiągnąć trzeba zredukować poziom emisji globalnej o 85% nie później niż do 2050 roku. Norwegia we własnym zakresie chce zmniejszyć globalną emisję gazów cieplarnianych o 30%, liczy że uda się to zrobić do 2020 roku.
  • Nowe formy finansowania, zakładające licytację emisji gazów, jako potencjalne źródło dochodów. W ramach nowego porozumienia klimatycznego, niektóre z uprawnień do emisji sprzedawano by w drodze międzynarodowej licytacji, co mogłoby stanowić pokrycie potrzeb finansowych wynikających z nowego porozumienia.
  • Projekt utworzenia globalnego mechanizmu REDD, celem którego jest ograniczenie emisji w wylesiania i degradacji lasów w krajach rozwijających. Porozumienie międzynarodowe które Norwegia chce w tej kwestii osiągnąć, ma motywować dane kraje do podjęcia odpowiednich działań.
  • Norwegia pragnie, aby ograniczona została emisja gazów pochodzących z transportu morskiego i lotniczego, które rocznie wypuszczają do atmosfery około 1.35 mld ton CO2. Niepokojące dane mówią o wzroście emisji z tych sektorów gospodarki nawet o 50% w stosunku do 1997roku.
  • Światowe zasoby paliw kopalnych, w tym także węgla, eksploatowane będą przez człowieka jeszcze przez wiele dziesięcioleci, dlatego Norwegia forsuje na arenie międzynarodowej ideę przejście na gospodarkę niskowęglową. Proponuje system zachęt i motywacji do rozpowszechnienia tego pomysłu – choć wymaga znacznych inwestycji w badania i rozwój nowych technologii – także wprowadzenia odnawialnych źródeł energii i poprawy efektywności energetycznej.
  • Arktyka i Antarktyda, są rejonami które Norwegia pragnie objąć monitoringiem i obserwacją, by zdobytą w ten sposób wiedzę dotyczącą zmian klimatycznych wykorzystać do usprawnienia procesu decyzyjnego dotyczącego tego zagadnienia w sferze globalnej.

Norwegia jest szczególnie narażona na zanieczyszczenie ze strony subwencji chemicznych. W dzisiejszych czasach subwencje te stanowią nierozłączny składnik wszystkich produktów i procesów produkcyjnych, co jest efektem gwałtownego wzrostu ich zużycia na przełomie ostatnich 50 lat. Norwegia świadoma zagrożenia, dąży do zainicjowania poważnych działań w skali globalnej. Pocieszające, że w ciągu ostatnich lat zaostrzyły się znacznie międzynarodowe przepisy dotyczące subwencji chemicznych, w trakcie opracowań jest także globalna strategia zajmująca się na szeroką skalę zagrożeniami środowiskowymi, związanymi z niebezpiecznymi subwencjami chemicznymi. Strategia cieszy się szerokim poparciem wśród zainteresowanych.

Norwegia w międzynarodowej współpracy środowiskowej na rzecz różnorodności biologicznej

W zgodzie z ustaleniami Światowej Konferencji ds. Zrównoważonego Rozwoju, która odbyła się w roku 1992 w Rio de Janeiro, Norwegia objęła opiekę nad Konwencją ONZ ds. Różnorodności Biologicznej (CBD), która zleciła między innymi przeprowadzenie Milenijnej Oceny Ekosystemów – największego z kiedykolwiek przeprowadzonych badań ekosystemów całego świata. W ramach Nordyckiej Rady Ministrów, Norwegia wzięła na siebie szczególną rolę kontynuowania związanych z ową oceną prac poprzez promowanie międzynarodowej współpracy oraz określanie polityki współpracy ds. rozwoju. Wielką wagę przykłada się również do włączania celów i programów roboczych CBD i postanowień Kartageńskiego Protokołu ds. Bezpieczeństwa Biologicznego, do działań prowadzonych na skalę krajową. Cel przyjęty podczas Światowego Szczytu ds. Zrównoważonego Rozwoju, który odbył się w Johannesburgu w roku 2002, zakładający znaczne ograniczenie obecnego tempa utraty różnorodności biologicznej do roku 2010, zostanie osiągnięty dzięki współpracy pomiędzy wszystkimi zaangażowanymi w proces sektorami społeczeństwa.

Unia Europejska wprowadziła w ciągu 30 lat kompleksową politykę środowiskową. Główne założenie określa zanieczyszczenie środowiska jako zjawisko nie znające granic. Zauważono także, że w zwalczaniu wspólnych problemów środowiskowych dotyczących różnych dziedzin, potrzebne są międzynarodowe regulacje.

Umowa EOG ( Europejski Obszar Gospodarczy), nakreśla szeroko zakrojoną współpracę dziedzinie środowiska. Umowa obejmuje szeroki zakres zainteresowania, jak subwencje chemiczne, powietrze, odpady i woda. Nie odnosi się natomiast do kwestii związanych z zarządzaniem zasobami naturalnymi oraz zachowaniem dziedzictwa kulturowego. Powołując się na jej postanowienia, Norwegia zobowiązana jest do spełnienia większości przepisów środowiskowych wydanych przez EOG.

Norwegia wszelkimi sposobami dąży do wzmocnienia międzynarodowej współpracy środowiskowej. Jednym ze sposobów jest wspieranie UNEP – Programu Środowiskowego ONZ.

Kluczowe dla norweskiej polityki sprawy to:

  • Wzmocnienie naukowych możliwości UNEP, tak by ułatwić i polepszyć organizacji ocenę wpływu problemów środowiskowych na różne obszary,
  • Zapewnienie krajom rozwijającym się dostępu do nowoczesnych technologii,
  • Dążenie do zapewnienia państwom członkowskim większego wpływu na podejmowane decyzję, idea stworzenia powszechnego członkostwa w Komitecie Stałych Przedstawicieli UNEP,
  • Zwiększenie funduszy potrzebnych na rozwój działalności UNEP.

Celem norweskiej polityki na rzecz rozwoju jest promowanie dobrego zarządzania środowiskiem globalnym i różnorodnością biologiczną, podejmowane działania mają poprawić stan środowiska w partnerskich krajach i zapobiec jego degradacji w skali globalnej. Priorytetowe zagadnienia to między innymi redukcja zanieczyszczeń , ochrona dziedzictwa kulturowego i zrównoważone wykorzystywanie różnorodności biologicznej. Norweski Ministerstwo Środowiska, podpisało umowy środowiskowe z podobnymi instytucjami w Indonezji i Chinach. W Indonezji, jednym z najbardziej zróżnicowanych biologicznie państw świata, kluczowe dla kształtowania globalnego klimatu są ogromne połacie lasów deszczowych. Kraj nie radzi sobie z wdrażaniem odpowiednich programów zarządzania zasobami naturalnymi, dlatego współpraca z Norwegią, ma pomóc w stworzeniu powszechnie akceptowanych strategii. Natomiast międzynarodowa współpraca Norwegii z Chinami sięga lat 1995-96. Główną kwestią jest zainicjowanie dialogu dotyczącego kluczowych wyzwań dla polityki środowiskowej, a także „dopilnowanie” by Chiny wypełniały swoje międzynarodowe zobowiązania. Przyszłość to przede wszystkim klimat, przemieszczanie się niebezpiecznych dla środowiska substancji, różnorodność biologiczna oraz zanieczyszczenie wody i powietrza. Ważnym elementem współpracy jest zaangażowanie chińskich instytucji w kwestie ochrony środowiska, a także promocja norweskich technologii w tym zakresie. W Pekinie, z tej racji powstało nawet specjalne stanowisko doradcy do spraw środowiskowych, którego rolą jest czuwanie nad prawidłowym przebiegiem norwesko – chińskiej współpracy środowiskowej.

Norwegia podejmuje współpracę z państwami Unii Europejskiej i z ONZ oraz na wszystkich tych obszarach, gdzie rozwiązanie problemów środowiskowych wymaga interwencji i innowacyjnych rozwiązań. Norwegia rozumie jak bardzo przyroda jest nam potrzebna, ale także jak bardzo my jesteśmy potrzebni przyrodzie.

Źródło: www.mojeopinie.pl/norweskie_podejscie_do_ekologii

 

DOKONANIA NORWESKIEGO RZĄDU NA RZECZ OCHRONY ŚRODOWISKA- PODATKI EKOLOGICZNE W NORWEGII

W wielu krajach Unii Europejskiej rośnie świadomość i przekonanie, że warto dbać o naturalne środowisko. Inwestycja w innowacyjne technologie, energooszczędność czy ograniczanie emisji szkodliwych dla środowiska substancji to tylko niektóre z CSRowych programów dbania o naszą planetę, realizowanych w wielu krajach Europy i świata. W tym artykule dokonaliśmy zbioru dotychczasowych dokonań norweskiego rządu na rzecz ochrony środowiska. Okazuje się bowiem, że Norwegia jest proekologiczna i odnosi w tym względzie uznanie i sukcesy nie tylko na arenie międzynarodowej, ale przede wszystkim wśród samych obywateli.

Podatki ekologiczne ustanowione w Norwegii z roku na rok przynoszą pozytywne zmiany w tym kraju, jak i w stosunkach międzynarodowych. Wprowadzenie tego typu środków ochrony środowiska sprawiło, że wzrósł postęp technologiczny oraz energooszczędność, co stało się środkiem do zmniejszenia emisji CO2. Jest to ogromny sukces Ministerstwa Finansów w Norwegii, który w każdym budżecie optymalizuje system podatków związanych z ochroną środowiska tak, aby był on korzystny w wielu wymiarach.

Podatki związane ze środowiskiem w Norwegii to:

  • podatek od użytkowania dróg (uwzględnia się przed jego poniesieniem ulgi podatkowe w zależności od paliwa oraz wielkości samochodu, a jego cena zależy od korzystania z danej drogi),
  • podatek od emisji gazów (CO2, HFC i PFC),
  • podatek od siarki i tlenków azotu,
  • podatek od chemikaliów TRI i PER,
  • podatek od pestycydów,
  • podatek od oleju smarowego,
  • podatek od odpadów na składowiska,
  • podatek (opłata) od pojemników na napoje,
  • podatki energetyczne, w tym podatek od olejów mineralnych i energii elektrycznej.

Największą korzyścią dla środowiska naturalnego było wprowadzenie w Norwegii podatku od emisji CO2 w 1991 roku. Już w ciągu 2-3 lat zaobserwowano spadek emisji dwutlenku węgla do atmosfery aż o 3-4%. Podatek pobierany jest od produktów ropopochodnych oraz emisji CO2 z działalności naftowych, a jego celem jest efektywne zmniejszenie emisji CO2. Ministerstwo Finansów dokłada również starań do tego, aby dostosować system handlu uprawnieniami do emisji CO2 w Norwegii do reguł unijnych przy jednoczesnej dbałości o swój system krajowy.

System podatków ekologicznych i ulg podatkowych w tym zakresie jest w tym kraju bardzo rozbudowany, niemniej jednak nie jest on dużą bolączką dla norweskich podatników. Optymalne działania w zakresie wprowadzania i zarządzania podatkami związanymi z ochroną środowiska sprawiają, że obywatele są otwarci na wprowadzane innowacje i postęp technologiczny w Norwegii.

Źródło: www.norwegia.podatkieuropejskie.pl

 

POJAZDY ELEKTRYCZNE W NORWEGII

Ze względu na znaczącą i stale rosnącą popularność samochodów elektrycznych w Norwegii miejski ruch samochodowy staje się coraz bardziej czysty i cichy, co potwierdzają statystyki – w ciągu 3 miesięcy pod koniec 2013r., najlepiej sprzedającymi się w kraju modelami były elektryczne: sportowa Tesla S czy rodzinny Nissan Leaf.

Jak podaje allinx.eu, w Norwegii, kraju o 5-milionowej populacji, zarejestrowanych jest ponad 21.000 pojazdów elektrycznych. Już 1 na 100 jeżdżących po norweskich drogach pojazdów posiada napęd elektryczny. Dla porównania w Stanach Zjednoczonych (313 mln mieszk.) zarejestrowanych jest 70.000 pojazdów elektrycznych, a w Wielkiej Brytanii (63 mln mieszk.) jedynie 5.000.

Pojazdy elektryczne są uznawane za czyste, ekologiczne i ciche, a dodatkowo zasilane są z energii odnawialnej (99% prądu zużywanego w kraju generowane jest w elektrowniach wodnych), jednak to nie tylko troska o środowisko, ale również korzyści ekonomiczne oraz nadane przywileje – możliwość jazdy po buspasach czy darmowe parkowanie, zachęcają Norwegów do korzystania z nich na co dzień.

Pojazdy elektryczne w Norwegii są zwolnione z podatku VAT i podatków drogowych. Płatne dla pojazdów o napędzie konwencjonalnym odcinki dróg, tunele, promy są darmowe dla kierowców samochodów o napędzie elektrycznym. Kierowcy ci podczas podróży mogą korzystać z buspasów, niedostępnych dla tradycyjnych pojazdów. Pojazdy elektryczne parkują za darmo, ponadto mają darmowy dostęp do rozległej sieci punktów zasilania, dzięki czemu po mieście podróżują praktycznie za darmo.

Rosnąca popularność samochodów elektrycznych generuje jednak również nowe wyzwania – w Oslo pasy autobusowe są zdominowane przez pojazdy elektryczne, które stanowią nawet 75% pojazdów uprawnionych do poruszania się nimi. Coraz trudniej jest też znaleźć wolne punkty ładowania.

Mimo ogromnych korzyści dla środowiska i mieszkańców, przywileje nadane pojazdom elektrycznym są jednak tymczasowe – zachęty miały doprowadzić do popularyzacji aut elektrycznych w kraju i ich utrzymanie przewidziane jest do czasu osiągnięcia ilości 50.000 zarejestrowanych samochodów elektrycznych. Wydaje się, że to dość sporo, jednak jak przewidują Norwegowie, przy ich obecnej popularności, pułap ten może zostać osiągnięty nawet w przeciągu osiemnastu miesięcy.

Źródło: www.allinx.eu

 

BIORÓŻNORODNOŚĆ W ISLANDII I DZIAŁANIA NA RZECZ JEJ OCHRONY

Dziewicze tereny Islandii należą do jednych z ostatnich dużych ostoi dzikiej przyrody w Europie, zawierają zupełnie unikalne ekosystemy charakterystyczne tylko dla tej „wyspy ognia i lodu”. Jałowe pustynie, zielone doliny pokryte mchem i porozcinane językami lodowców, z wytryskującymi gdzieniegdzie gorącymi źródłami, tworzą krajobraz nie-z-tego-świata, kluczowy w procesie powstawania życia na Ziemi. Naukowcy nadal badają rzadkie formy fauny i flory, by lepiej zrozumieć proces ewolucji.

Zdaniem SAVING ICELAND piękno Islandii jest obecnie zagrożone w wyniku projektu energetycznego podpisanego przez islandzki rząd, inspirowanego przez kilka korporacji produkujących aluminium. Plany te zakładają wykorzystanie stref geotermalnych i zbudowanie zapór w celu wykorzystania energii wszystkich rzek spływających z lodowców jako taniej, „odnawialnej” energii dla przemysłu ciężkiego (huty aluminium). W rzeczywistości niewiele ma to wspólnego z energią odnawialną, a doprowadzi do nieodwracalnych zniszczeń najbardziej unikalnych, chronionych obszarów. Żywotność projektu jest przewidziana w większości przypadków na zaledwie 40-50 lat, a doprowadzi do dramatycznych zmian klimatu, rzek oraz życia morskiego, jak również wpłynie na islandzką gospodarkę.

SAVING ICELAND to sieć akcji bezpośrednich stworzona by chronić dzikość islandzkiego krajobrazu przed zniszczeniem. Ruch powstał w 2004 roku po serii desperackich apeli o pomoc w całej Europie. Od tamtej pory rośnie w siłę przyciągając aktywistów z Islandii oraz całej Europy i Ameryki zaangażowanych w ratowanie jednego z najcenniejszych ginących dzikich obszarów na Ziemi.

Jako ruch akcji bezpośrednich wierzy że nie ma czasu do stracenia by zatrzymać nieodwracalne zniszczenia czynione naturze. Akcje prowadzone przez SAVING ICLAND skupiają się na firmach i instytucjach, które odgrywają ważną rolę w masowej zbrodni na islandzkim środowisku, gdziekolwiek mają siedzibę. Każdego lata organizuje międzynarodowy obóz protestacyjny w zagrożonym rejonie Islandii, podczas którego ludzie z całego świata podejmują różnorodne działania by ratować te dziewicze tereny. Zbiera się również, by razem publikować i nagłaśniać informacje na ten temat, wspierając inne oddolne akcje przeciw wielkim tamom i przemysłowi ciężkiemu na całym świecie.

SAVING ICELAND ma na celu zatrzymanie islandzkiego rządu i producentów Alcoa, Alcan i Century Aluminum przed zniszczeniem największych w Europie ostoi dziewiczej natury i stworzeniem w jej miejscu fabryk aluminium! Zdaniem organizacji projekt rozwoju gospodarczego Islandii zakłada „postęp” kosztem rezerwatów natury i uczynienie z tego kraju piekła przemysłu ciężkiego, zaspokajającego chciwość korporacji aluminium! Jeszcze nie jest zbyt późno, aby zatrzymać wszystkie inne projekty energetyczne, które są jeszcze na papierze i odwieść przemysł ciężki od inwestycji w Islandii! Potrzebna jest każda pomoc by obronić magię tej niezwykłej krainy przed nieuniknioną destrukcją. Zaangażować się w pomoc Islandii można na kilka sposobów:

  • przyjeżdżając na letni obóz protestacyjny (doświadczyć piękna Islandii jednocześnie go broniąc),
  • dołączyć do grup w całej Europie, które podejmują działania przeciw firmom i instytucjom niszczącym środowisko,
  • wesprzeć działania SAVING ICELAND poprzez dotacje, zbiórkę podpisów i upowszechnianie informacji o tej tragedii.

Źródło: www.savingiceland.orgwww.zb.eco.pl/article/sos-dla-islandii-a829l1

ISLANDIA JAKO JEDNO Z NAJZDROWSZYCH PAŃSTW ŚWIATA

Pod względem populacji Islandia zamieszkana przez 313 tysięcy osób zajmuje dopiero 179. pozycję na świecie. Islandczycy żyją średnio ok. 81 lat; średnia dla kobiet to 83 lata, natomiast dla mężczyzn 79 lat. Kraj znajduje się w światowym rankingu na wysokiej 19. pozycji (w Polsce żyjemy średnio nieco ponad 76 lat, co daje nam 78. pozycję na świecie). Islandzki wskaźnik śmiertelności niemowląt – 3,18/1000 – zalicza się do najniższych na świecie.

Proekologiczne programy oraz dbałość o czyste środowisko są dla Islandczyków bardzo ważne. Na dużą skalę wykorzystuje się od dawna zasoby wód geotermalnych, którymi natura hojnie obdarzyła wyspę, m.in.do ogrzewania szklarni, w których uprawia się warzywa, owoce i kwiaty. W Islandii cały czas poszukuje się alternatywne źródła energii. W 2007 r. parlament w Islandii, jako pierwszy na świecie, przyjął projekt rezygnacji z paliw kopalnych.

Zamiast węgla i ropy źródłem energii ma być wodór. Przyjęto, że realizacja tego planu potrwa ok. 30-40 lat, w efekcie czego z islandzkiej ziemi znikną pojazdy spalinowe.

Źródło:  www.iceland.vefur.is

ENERGIA GEOTERMALNA NA ISLANDII

Dzięki szczególnemu położeniu Islandii na grzbiecie śródoceanicznym o podwyższonej aktywności wulkanicznej, mieszkańcy wyspy mogą korzystać z bogatych zasobów energii geotermalnej. Energia ta jest wykorzystywana do ogrzewania oraz do produkcji energii elektrycznej. Koszty jej uzyskania są względnie niskie, dlatego też w zimie niektóre chodniki w Reykjavíku czy Akureyri są podgrzewane.

Na Islandii funkcjonuje pięć większych elektrowni geotermalnych, które dostarczają 26,2% krajowej produkcji energii elektrycznej. Dodatkowo gorąca woda wykorzystywana jest do ogrzewania blisko 87% budynków w kraju.

Elektrownie geotermalne na Islandii:

  • Elektrownia Svartsengi, położona w południowo-zachodniej części kraju na półwyspie Reykjanes- produkuje 75 MW energii elektrycznej oraz 150 MW energii cieplnej. Część wody ląduje w pobliskim jeziorze Bláa Lónið (Błękitna Laguna), które wykorzystywane jest w celach rekreacyjnych.
  • Elektrownia Nesjavellir, położona na południu kraju, niedaleko jeziora Þingvallavatn oraz wulkanu Hengill. Produkuje 120 MW energii elektrycznej oraz 1800 litrów na sekundę gorącej wody o temp. 83°C.
  • Elektrownia Hellisheiði, położona 30 km od Reykjaviku, w pobliżu wulkanu Hengill. Produkuje 303 MW energii elektrycznej i 133MW energii cieplnej.
  • Elektrownia Krafla, położona w północno-wschodniej części kraju, niedaleko jeziora Mývatn oraz wulkanu Krafla. Produkuje 60 MW energii elektrycznej.
  • Elektrownia Reykjanes, położona na półwyspie Reykjanes, dostarcza 100 MW energii elektrycznej.

is1

Druga co do wielkości na Islandii elektrownia geotermalna, Nesjavellir.

is2

Elektrownia geotermalna Svartsengi na Islandii

is3

Blue Lagoon – słynne kąpielisko na polu lawowym przy elektrowni geotermalnej, kolor nadają wodzie sinice [http://www.onlinephotographers.org/pl/big/653/].

Źródło: www.landsvirkjun.is, www.enex.is, www.verkis.is, www.mannvit.com, www.eas.itc.pw.edu.pl

NATURA 2000- ochrona różnorodności biologicznej w Europie

Głównym celem powstania sieci Natura 2000 jest zachowanie określonych typów siedlisk przyrodniczych oraz gatunków, które uważa się za cenne i zagrożone w skali całej Europy. Drugim jej celem jest ochrona różnorodności biologicznej.

W Polsce sieć Natura 2000 zajmuje ok. 20% powierzchni lądowej. W jej skład wchodzi 849 obszarów siedliskowych, a także 145 obszarów ptasich.

Na obszarach Natura 2000 nie obowiązują z góry sprecyzowane zakazy i ograniczenia. Sieć Natura 2000 wprowadza inne niż tradycyjna ochrona przyrody rozwiązania. Ochrona przyrody  polega na właściwym, dostosowanym do lokalnych uwarunkowań użytkowaniu zasobów przyrodniczych.

Podstawowym celem Natury 2000 jest zatrzymanie procesu utraty różnorodności biologicznej na kontynencie europejskim w perspektywie najbliższych lat, a także  zapewnienie naszemu gatunkowi dobrych warunków życia i rozwoju.

Sieć Natura 2000 to unikalne w skali świata przedsięwzięcie na rzecz ochrony różnorodności biologicznej Europy. Zakłada objęcie ochroną ok. 200 najcenniejszych i zagrożonych wyginięciem siedlisk przyrodniczych i ponad 1000 rzadkich i zagrożonych gatunków. W ten sposób mieszkańcy Europy chcą zapewnić przyrodzie trwały i właściwy stan ochrony. Kraje członkowskie tworzące sieć Natura 2000 w podobny sposób zarządzają obszarami chronionymi i  wspólnie troszczą się o odpowiednie środki finansowe i promocję. Tak bliska współpraca międzynarodowa to właśnie dowód na unikalny charakter projektu. Wdrażanie sieci Natura 2000 jest obowiązkowe we wszystkich 27 krajach członkowskich Unii Europejskiej. To trudne wyzwanie, ponieważ wprowadza obowiązek brania pod uwagę ochrony przyrody we wszystkich procesach decyzyjnych. W  ten sposób europejskie społeczeństwo chce zachować zasoby przyrodnicze dla przyszłych pokoleń.

Pomimo wielu potencjalnych ograniczeń inwestycyjnych czy rozwojowych, program Natura 2000 może nieść ze sobą nie tylko korzyści przyrodnicze. Obszary Natura 2000 mogą stać się istotnym źródłem dochodu i obiektem rozwoju lokalnego. Dotyczy to głównie takich zagadnień, jak: rozwój turystyki, dopłaty dla prywatnych właścicieli gruntów zlokalizowanych w granicach obszarów Natura 2000, wynagrodzenie dla miejscowej ludności za wykonywanie działań ochronnych w obszarach Natura 2000, zwiększenie szans dla samorządów na zdobycie dofinansowania na realizację projektów i programów poprawiających stan infrastruktury (kanalizacja, drogi, ścieżki rowerowe, kotłownie na biomasę, programy edukacyjne i szkoleniowe, konkursy itp.).

Źródło:

www.natura2000.gdos.gov.plwww.mos.gov.pl

—————————————————————————————————–

Działanie przeciwko międzynarodowemu handlowi dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem- CITES

Głównym celem CITES jest ochrona roślin i zwierząt, które są lub mogą stać się zagrożone wyginięciem. Przewóz i komercyjne wykorzystanie okazów CITES są możliwe, jednak tylko po spełnieniu wymogów określonych w przepisach. CITIES dotyczy nie tylko żywych okazów. Ustalone w  nim zasady odnoszą się również do trofeów, skór, wyrobów skórzanych, koralowców, muszli, wyrabianych z  nich biżuterii i  pamiątek, żywności, leków, wyrobów z kości słoniowej, rogu nosorożca czy drewna. Jedynym kluczem jest wykorzystanie w produkcie gatunku objętego przepisami.

Od ponad dwudziestu lat Polska jest stroną CITES, czyli Konwencji Waszyngtońskiej o  międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i  roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem. Ok.175 państw z  całego świata zobowiązało się przestrzegać zasad opisanych w tym dokumencie, co jest bardzo istotne, ponieważ ochrona dzikich zwierząt i gatunków zagrożonych wymaga współpracy na płaszczyźnie międzynarodowej w skali całego globu. W  każdym kraju, który przyjął CITES, do monitorowania handlu dzikimi zwierzętami i  roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem powołuje się „Organ Zarządzający” -w  Polsce jest nim Minister Środowiska i  Organ Naukowy- w  Polsce jest nim Państwowa Rada Ochrony Przyrody oraz służby egzekwujące- np. Służba Celna, Policja.

Wszystkie państwa członkowskie UE przyłączyły się do CITES. W  rozporządzeniach unijnych przyjęto przepisy ostrzejsze niż obowiązujące pozostałych członków CITES. Zaostrzenia te dotyczą m.in. handlu wewnętrznego, wydawania zezwoleń, statusu ochronnego gatunków oraz zakazu wywozu gatunków z tych państw, w których zrównoważone ich pozyskiwanie jest wątpliwe.

Źródło: www.mos.gov.pl

————————————————————————–

Ruchy ekologiczne w Polsce przykładem dobrych praktyk na rzecz zachowania różnorodności biologicznej

Ruch ekologiczny w Polsce ma na celu utrzymanie właściwych ekologicznych standardów i wpływanie na publiczne decyzje i politykę, jak również na nawyki społeczeństwa. Niezależne organizacje ekologiczne pojawiły się dopiero po upadku komunizmu. W 1989 roku wiele organizacji pozarządowych i nieformalnych grup ruchu ekologicznego powstało spontanicznie, mobilizując lokalną społeczność do ochrony natury i protestowania przeciwko irracjonalnym decyzjom władz na różnym szczeblu. Obecnie istnieje ok. 1000 organizacji zaangażowanych w ochronę środowiska i promowanie zrównoważonego rozwoju- np. fundacja Nasza Ziemia, która koordynuje ruch „Sprzątajmy Świat”, Społeczny Instytut Ekologiczny, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych, Obywatelski Ruch Ekologiczny. Ponad 60 organizacji uczestniczy również w pracach komisji Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz w działaniach wdrażania różnych ekologicznych przedsięwzięć, często będąc ich inicjatorem. Główne organizacje pozarządowe to Polski Klub Ekologiczny, Instytut na rzecz Ekorozwoju, Narodowa Fundacja Ochrony Środowiska oraz Biuro Obsługi Ruchu Ekologicznego.

Źródło: www.proekologia.pl

Facebook